Arama Motoru Nedir, Nasıl Çalışıyor? Temel Rehber

Bu yazıda neler var?

Arama Motoru Nedir?

Arama Motoru Nedir? İnternet üzerinde bulunan içeriğe ulaşmak için yapılan arama sorgularına cevap veren veri tabanı sistemidir.

Google, Bing, Yandex, Yahoo ve benzeri arama motorları web üzerinde bulunan neredeyse tüm bilgileri veri tabanlarına kaydederek kendi algoritmaları doğrultusunda yapılan aramalara en alakalı sonuçları sunmak için çalışırlar.

Arama motorlarının temel mantığı aynıdır. Ancak bu yazıda daha çok en gelişmiş arama motoru hizmeti olan Google arama motorundan bahsedeceğiz.

Arama Motorları Nasıl Çalışır?

Arama motoru 3 aşamada işlemi gerçekleştiriyor.

Tarama
Dizine Ekleme
Sonuçları Sunma

Arama motorları web ortamında herkese açık olarak aktarılan bilgilere ulaşıp bunları kendi kütüphanelerine (veri tabanlarına) kaydeder. Bu bilgileri kendi algoritmalarına göre işleyerek yapılan arama sorgularına en alakalı cevapları, web sayfalarını ve bağlantıları kullanıcıya bilgi olarak sunarlar.

Web siteler, videolar, resimler, müzikler kısaca web ortamında yer alan aklınıza gelebilecek her türlü içerikler merkezi sistemi olmayan bilgi yığınıdır. Arama motorları bu bilgileri dizin olarak, yani bir kitabın içindekiler sayfası gibi kaydederek toparlar. Arama yaptığımızda saliseler içerisinde en doğru bilgiyi bize sunmaya çalışlar.

1. Arama Motorları İçerikleri Nasıl Tarıyor?

Örneğin Google’ın dünyanın bir çok yerinde devasa veri işleme merkezleri bulunuyor. Web ortamında herkese açık olan verileri Google’ın yazılımları “bu yazılımlara “örümcek” veya “Googlebot” veya “robot” ta denmektedir” tıpkı bizim web sayfalarında gezindiğimiz gibi içerik ve bağlantılarla ilgili bilgileri toparlayarak işlenen veri merkezine iletirler. Bu keşfetme sürecine “tarama” denir.

Web site sahipleri, SEO yani arama motoru optimizasyonu çalışmaları kapsamında web sitedeki tüm bağlantıların bulunduğu site haritasını Google Search Console üzerinden Google’a bildirir. Bu yöntemle bildirilmeyen içerikler ise genellikle sayfaya verilen bağlantılar üzerinden veya Google bu sayfaları keşfederek taranır ve dizine eklenmiş olurlar.

2. Arama Motorları İçerikleri Nasıl Dizine Ekliyor?

Google bot’ları, tarama adımında gördüğü kelimelerin tümünü sayfadaki konumlarını ve öz nitelikleriyle beraber (bolt, italik, h1, title gibi) taradığı her bir sayfayı dizin oluşturabilmek için kaydeder ve dizine eklemiş olur.

Dizine eklerken dikkat etmiş olduğu bir takım kriterlerden geçirir. Örneğin: Dizine eklenecek sayfa başka bir sayfanın kopyası olup olmadığını kontrol eder. Eğer bu sayfa kopya içerik ise bunu anlar ve bundan sonraki taramalarda daha az bu sayfayı ziyaret eder. Dolayısıyla bu sayfa Google’da hiç bir zaman üst sıralarda yer almaz.

3. Arama Motorları Sonuçları Nasıl Sunuyor?

Google’da bir arama yaptığınızda size en uygun içeriği bulmak ve sunmak için 200’den fazla kriteri inceler. En alakalı olduğunu düşündüğü sonuçları döndürür. Peki bu 200 faktörün oluşturduğu alaka düzeyi algoriması nedir, nasıl çalışır?

Google Alaka Düzeyi

Google’a bir anahtar kelime öbeği ile arama sorgusu yaptığınız zaman benzer içerikleri sunan içeriklerin hangisinin daha uygun bir içerik olduğuna karar verdiği aşamadır.

Yukarıda da bahsetmiş olduğumuz gibi en alakalı içeriği sunmak için 200’den fazla kriteri inceler. Bu 200 kriteri daha iyi sonuçlar ortaya çıkarmak için her zaman geliştirir. Bu kriter Google’ın kendi algoritmasıdır ve bu kriterleri liste halinde hiç bir zaman hiç bir yerde yayınlamaz. Ancak alaka düzeyini artıracak temel kriterler bellidir. SEO yani arama motoru uzmanları web sayfasının yapısını, içeriğini bu kriterlere uygun olacak şekilde dizayn ederek arama sorgularında daha fazla görünüm ve aynı zamanda trafik elde etmeye çalışırlar.

Arama Sonuçlarında Daha Üst Sıralarda Çıkmak İçin (SEO) Neler Yapmalıyız?

Web sayfanız oldukça hızlı çalışmalı, hız kontrolü için bu sayfayı ziyaret edebilirsiniz.
Web sitesi mobil uyumlu olmalı, daha hızlı yükleme sayfaları için AMP kullanılmalı,
İçerikler arama motorları için değil, kullanıcılar için hazırlanmalı,
Kullanıcıları kandırmaya yönelik başlıklar ve içerikler üretilmemeli.
Google Analytics ve Google Search Console’dan sitenizi doğrulayın ve indexlenebilir olduğundan emin olun. Uyarı ve hataları gidermeye çalışın.
Arama motorlarının çalışma mantığını daha iyi anlamaya çalışın.
Sayfa başlıkları ve URL uzantıları içeriği anlatacak şekilde basitçe yazılmalı. Örneğin: Kalbinizi sevin! Gibi açıklayıcı olmayan bir başlık yerine Kalp sağlığınız için nelere dikkat etmeliyiz! gibi bir başlık daha anlamlı olacaktır.
Sayfanın neyi anlattığını açıklayan meta açıklaması yazılmalı,
Alakalı sitelere aşırıya gitmemek kaydı ile bağlantı (backlink) verilmeli,
İçeriklerin daha fazla yayılmasına sosyal medya teşvik edilmeli,
Görseller optimize edilmiş ve uygun formatlarda yüklenmeli. Ayrıca resim adı ve açıklamaları görsel içeriğine uygun girilmeli,
Nasıl ki kompozisyon yazmanın belirli kuralları varsa web siteye içerik yazmanın da belirli kuralları vardır. Web sitedeki yazılarınız; başlık, alt başlıklar, paragraflar, listeler (madde)ler, vurgu kelimeleri, bağlantılar kurallara uygun yazılmalı,

Bu maddeleri içeriklerinize uyguladığınızda SEO optimizasyonu yapmış olur, arama sonuçlarında daha iyi görünümler elde edersiniz.

Arama Motoru Nedir, Nasıl Çalışıyor? Temel Rehber